Trong quá trình vận hành phòng sạch, nhiều hệ thống gặp tình trạng lưu lượng không khí suy giảm và chi phí thay lọc tăng cao nhưng khó xác định nguyên nhân. Thực tế, vấn đề thường xuất phát từ Bag Filter, cấp lọc trung gian có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả toàn hệ thống. Vậy Bag Filter là gì, khác gì so với Pre-filter và nên lựa chọn ra sao cho từng cấp phòng sạch? Bài viết dưới đây của SUNTECH sẽ giúp bạn hiểu đúng và sử dụng thiết bị hiệu quả.
1. Bag Filter là gì?
Bag Filter (túi lọc khí) là bộ lọc trung gian trong hệ thống xử lý không khí phòng sạch.
Túi lọc thường được lắp đặt trong hệ thống HVAC hoặc hệ thống xử lý khí thải, ở cấp lọc sơ cấp hoặc trung cấp, bố trí trước bộ lọc HEPA. Nhiệm vụ là loại bỏ bụi lớn và bụi mịn trung gian, giúp giảm tải cho HEPA, bảo vệ thiết bị phía sau và kéo dài tuổi thọ toàn bộ hệ thống. Được ứng dụng rộng rãi trong phòng sạch, nhà máy sản xuất, các tòa nhà thương mại,…
2. Bag Filter khác gì Pre Filter và Hepa Filter?
Trong hệ thống xử lý không khí phòng sạch, Pre-filter, Bag Filter và HEPA Filter được bố trí theo từng cấp lọc với chức năng khác nhau.
- Pre-filter là cấp lọc đầu tiên, dùng để giữ lại bụi thô và tạp chất kích thước lớn, giúp giảm tải cho các bộ lọc phía sau.
- Bag Filter là bộ lọc trung gian, có nhiệm vụ giữ bụi mịn và bụi trung gian trước khi không khí đi qua HEPA, giúp ổn định hiệu suất và kéo dài tuổi thọ hệ thống.
- HEPA Filter là cấp lọc tinh cuối cùng, loại bỏ các hạt bụi siêu mịn trong những khu vực yêu cầu độ sạch cao.
Ba cấp lọc này cần được kết hợp đúng để hệ thống phòng sạch vận hành hiệu quả.
2. Phân loại bộ lọc túi
Bag Filter được phân loại dựa vào khảo năng lọc theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14644 và 14698 về phòng sạch.
Túi lọc hiệu suất thấp
Các cấp lọc phổ biến: G3, G4, M5 (theo EN 779)
Bag Filter loại hiệu suất thấp thường được sử dụng trong các khu vực chung của phòng sạch (khu vực giao nhau, khu vực không yêu cầu mức độ sạch cao).
Chức năng chính là giữ bụi thô và bụi mịn ở mức cho phép, thường được tích hợp trong các thiết bị thông gió như quạt, FCU, CDU.
Túi lọc hiệu suất cao
Các cấp lọc phổ biến: M6, F7, F8, F9 (theo EN 779)
Bag Filter hiệu suất cao có chức năng kiểm soát nồng độ bụi và duy trì độ sạch liên tục. Ứng dụng chủ yếu trong các khu vực đòi hỏi mức độ sạch tuyệt đối như phòng nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, chiết rót, đóng gói,…
Túi lọc Bag filter cứng
Thường có các cấp: M6, F7, F8, F9
Túi lọc cứng phù hợp cho khu vực quan trọng với luồng khí thay đổi liên tục, nơi túi lọc khác khó đáp ứng.
Trong phòng sạch, các loại lọc túi phổ biến thường được phân loại từ chuẩn F5 đến chuẩn F9 theo tiêu chuẩn ISO 16890
ISO 16890 là tiêu chuẩn quốc tế mới thay thế EN 779, phân loại bộ lọc không khí dựa trên khả năng lọc PM1, PM2.5 và PM10,
3. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Bag Filter
Cấu tạo
Bag Filter được cấu tạo ra từ sợi polyme và sợi thủy tinh. Hiệu suất lọc sạch không khí phụ thuộc vào kiểu thiết kế và cấp độ lọc của chất cần lọc. Túi lọc hiệu suất cao có thể loại bỏ bụi PM10 lên đến 99%.
Túi lọc chia thành ba loại chính: túi lọc từ sợi, túi lọc màng và túi lọc nhiều lớp. Mỗi loại túi lọc có khả năng làm sạch không khí với kích thước hạt khác nhau.
Nguyên lý hoạt động
Khi không khí chứa bụi đi qua màng lọc của Bag Filter, các hạt bụi sẽ được giữ lại, không khí sạch được đẩy ra ngoài thông qua các khe hở. Đây là một nguyên lý cơ bản của hệ thống túi lọc khí. Trong lồng túi sẽ xảy ra cách hiệu ứng tổng hợp để làm sạch không khí:
- Nguyên lý sàng: Khi hạt bụi lớn hơn không gian giữa các sợi lọc thì các hạt bụi sẽ bị chặn lại. Trong lọc sợi, khoảng cách giữa các sợi thường lớn hơn hạt bụi, vì vậy nguyên lý này mang lại hiệu quả không cao.
- Nguyên lý va chạm: Luồng không khí trong bộ lọc luôn chuyển động không ngừng. Vì vậy, khi dòng khí chứa bụi đến gần sợi lọc, hướng đi của chúng sẽ bị lệch khỏi quỹ đạo ban đầu, sau đó va chạm vào sợi và ra khỏi luồng khí chính.
- Nguyên lý hút tĩnh điện, lực hấp dẫn: Xảy ra khi dòng khí tiếp xúc với các sợi lọc. Những hạt bụi bám trên bề mặt sợi vải lọc là do lực hút hấp dẫn, lực hút tĩnh điện, tính chất hút ẩm và kết dính.
- Nguyên lý khuếch tán: Sự va chạm của các hạt bụi chuyển động không đều, làm tăng cơ hội tiếp xúc với sợi lọc. Những hạt bụi càng nhỏ (0,2μm trở xuống) thì càng chuyển động nhanh và mạnh, gây khuếch tán rộng hơn và bị giữ lại.
- Nguyên lý lắng đọng: Hạt bụi có kích thước chuẩn sẽ bị cản lại bởi túi lọc và lắng đọng xuống đáy nhờ trọng lực.
Trong hệ thống làm sạch không khí của phòng sạch, Bag Filter thường đặt ở vị trí lọc ở mức sơ cấp hoặc thứ cấp, trước HEPA. Sau đó, có nhiều bước xử lý không khí khác để đảm bảo môi trường đáp ứng yêu cầu sản xuất và nghiên cứu.
4. Bag Filter và ứng dụng trong phòng sạch
Bag Filter được sử dụng rộng rãi trong hệ thống lọc không khí cấp cho phòng sạch. Chúng có thể đóng vai trò là bộ lọc sơ cấp và thứ cấp trong hệ thống lọc không khí hoặc hoạt động như một bộ lọc hoàn chỉnh cho các ứng dụng cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng không khí. Ngoài ra, Bag Filter cũng được sử dụng trong các hệ thống tuần hoàn không khí hoặc khí thải, giúp bảo vệ các thiết bị xử lý không khí khỏi hư hại.
Lựa chọn Bag Filter cho từng cấp phòng sạch
- Phòng ISO 8 – ISO 7: ưu tiên sử dụng Bag Filter cấp F7 – F8
- Phòng dược, khu chiết rót: nên dùng F8 – F9 để kiểm soát bụi tốt hơn
- Hệ thống có lưu lượng gió lớn, vận hành liên tục: nên chọn Bag Filter dạng cứng để đảm bảo độ ổn định
- Không nên chọn cấp lọc quá thấp nhằm tiết kiệm chi phí ban đầu, vì có thể làm HEPA nhanh nghẹt và phát sinh chi phí vận hành về lâu dài
Ưu điểm của Bag Filter
- Diện tích bề mặt lọc lớn, tăng hiệu quả lọc bụi.
- Vật liệu lọc chất lượng cao, giữ lại một lượng lớn bụi, kéo dài thời gian sử dụng.
- Tuổi thọ cao hơn so với nhiều loại bộ lọc khác.
- Thiết kế giúp giảm thiểu lượng năng lượng tiêu thụ trong quá trình vận hành.
- Vật liệu chống ăn mòn, bền bỉ trong nhiều môi trường khác nhau.
- Túi lọc dễ dàng thay thế và xử lý sau khi sử dụng.
5. Vệ sinh và bảo dưỡng Bag Filter
Bag Filter có khả năng tự làm sạch định kỳ sau khi hoạt động. Mặc dù sau quá trình này, túi lọc có thể trở lại trạng thái ban đầu, nhưng hiệu suất của chúng có thể giảm theo thời gian do ảnh hưởng của môi trường, áp suất, lưu lượng không khí, nhiệt độ và độ ẩm. Vì vậy, việc kiểm tra và vệ sinh định kỳ là cần thiết để duy trì chất lượng không khí.
Bên cạnh đó, khi sử dụng lâu dài khiến bụi bẩn tích tụ, gây cản trở luồng không khí và làm tăng công suất tiêu thụ. Do đó, việc làm sạch hoặc thay thế túi lọc là cần thiết để loại bỏ bụi và tiết kiệm chi phí vận hành. Tuy nhiên, cần phải tuân thủ hướng dẫn vệ sinh và thay thế của nhà cung cấp để tránh những tác động không mong muốn từ việc vệ sinh không đúng cách.
Ngoài ra, Bag Filter cũng cần được thay thế định kỳ khi hiệu quả lọc giảm sút. Thời gian thay thế hoặc loại bỏ tùy thuộc vào môi trường và điều kiện sử dụng.
Qua bài viết trên SUNTECH đã cung cấp tới các bạn thông tin về bộ lọc túi Bag Filter. Nếu còn thắc mắc hoặc có nhu cầu tư vấn lắp đặt thiết bị xử lý không khí trong hệ thống HVAC phòng sạch, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tư vấn MIỄN PHÍ!
Xem thêm một số thiết bị phòng sạch tại đây!
