📌 Tóm tắt nhanh
- Thiết bị AHU vận hành lâu ngày có thể phát sinh các sự cố như suy giảm lưu lượng gió, giảm hiệu suất trao đổi nhiệt, rung động, rò rỉ nước ngưng hoặc phát sinh cảnh báo hệ thống.
- Bảo trì định kỳ cần thực hiện trên Coil, Fan, Motor, bộ lọc, hệ thống điều khiển và các linh kiện phụ trợ để duy trì hiệu suất xử lý không khí.
- Doanh nghiệp nên sử dụng checklist bảo trì AHU để kiểm soát toàn bộ hạng mục và chủ động phòng ngừa sự cố.
1. Một số sự cố thường gặp và cách khắc phục khi sử dụng thiết bị AHU
Trong quá trình vận hành, AHU có thể phát sinh một số dấu hiệu bất thường làm ảnh hưởng đến hiệu suất xử lý không khí, chất lượng môi trường và độ ổn định của hệ thống HVAC. Việc phát hiện sớm các sự cố giúp doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch kiểm tra, bảo trì và hạn chế tối đa nguy cơ dừng hệ thống ngoài kế hoạch.
Dưới đây là những sự cố thường gặp trên thiết bị AHU cùng nguyên nhân và hướng xử lý được đội ngũ kỹ sư SUNTECH tổng hợp từ quá trình triển khai và bảo trì thực tế.
| Sự cố thường gặp | Nguyên nhân | Đề xuất cách khắc phục |
| Rung động hoặc độ ồn vượt ngưỡng | Cánh quạt mất cân bằng động, bạc đạn xuống cấp, dây curoa giãn, motor lệch đồng tâm hoặc đế chống rung suy giảm hiệu quả. | Kiểm tra cân bằng động quạt, thay bạc đạn, căn chỉnh truyền động, siết lại liên kết và thay đế chống rung khi cần. |
| Hiệu suất trao đổi nhiệt suy giảm | Dàn coil bám bụi, lưu lượng nước lạnh hoặc môi chất không đạt, van điều khiển coil hoạt động không chính xác hoặc bộ lọc tăng trở lực. | Vệ sinh coil, kiểm tra lưu lượng Chilled Water/Gas, hiệu chỉnh van điều khiển và thay bộ lọc khi ΔP vượt giới hạn. |
| Lưu lượng gió cấp suy giảm hoặc phân phối không đồng đều | Bộ lọc bẩn, quạt suy giảm hiệu suất, Damper điều chỉnh sai, rò rỉ hệ thống ống gió hoặc ESP không đáp ứng. | Đo lưu lượng gió, kiểm tra ESP, cân chỉnh Damper, xử lý rò rỉ và vệ sinh hoặc thay bộ lọc. |
| Mất tín hiệu điều khiển | Đứt tín hiệu điều khiển, lỗi cảm biến, bộ điều khiển PLC/DDC hoặc mất kết nối với hệ thống BMS. | Kiểm tra tín hiệu I/O, cảm biến, bộ điều khiển và đường truyền thông trước khi khởi động lại hệ thống. |
| Phát sinh cảnh báo (Alarm/Fault) | Hệ thống ghi nhận lỗi từ cảm biến, biến tần, relay bảo vệ, motor hoặc các điều kiện liên động chưa được đáp ứng. | Tra cứu mã lỗi, kiểm tra từng thiết bị theo trình tự vận hành và xử lý nguyên nhân gốc trước khi Reset Alarm. |
| Tràn khay hoặc rò rỉ nước ngưng | Tắc đường ống thoát nước, khay nước ngưng bám cặn, P-Trap lắp không đúng hoặc độ dốc đường ống không đảm bảo. | Thông rửa đường ống xả, vệ sinh khay nước ngưng, kiểm tra P-Trap và điều chỉnh lại độ dốc thoát nước. |
| Chất lượng không khí cấp suy giảm, phát sinh mùi | Bộ lọc quá tuổi thọ, dàn coil và khay nước ngưng tích tụ bụi, vi sinh hoặc nấm mốc phát triển trong AHU. | Thay bộ lọc, vệ sinh coil, khử khuẩn khay nước ngưng và vệ sinh toàn bộ khoang xử lý không khí theo quy trình. |
2. Các hạng mục cần kiểm tra trong công tác bảo trì AHU
Để thiết bị xử lý không khí trung tâm vận hành ổn định, hiệu quả và tiết kiệm năng lượng, doanh nghiệp cần bảo trì cả bộ phận chính lẫn linh kiện phụ trợ. Dưới đây là mặt cắt cấu tạo của AHU SUNTECH, từ đó doanh nghiệp có thể hình dung rõ hơn về các hạng mục cần bảo trì.
*HECOSITE là nhà máy sản xuất AHU của SUNTECH*
=> Doanh nghiệp có thể tham khảo các model của thiết bị AHU tại đây!
2.1 Nhóm bộ phận chính
Trước hết, cần tập trung vào các bộ phận quan trọng của hệ thống xử lý không khí, vì đây là những thành phần quyết định trực tiếp hiệu suất HVAC, chất lượng không khí phòng sạch và tuổi thọ tổng thể của thiết bị.
| Bộ phận | Chức năng | Công việc cần làm | Thời gian |
| Coil lạnh/nóng (Cooling/Heating Coil) | Trao đổi nhiệt | Vệ sinh, loại bỏ bụi/cặn, kiểm tra rò rỉ | 3-6 tháng/lần |
| Quạt (Fan) | Tạo lưu lượng khí | Vệ sinh cánh quạt, siết bulong, bôi trơn vòng bi | 6 tháng/lần |
| Motor & hệ điện | Cung cấp lực quay cho quạt | Kiểm tra dòng điện, bôi trơn vòng bi, siết mối nối điện | 6 tháng/lần |
| Bộ lọc không khí (Pre/Medium/Hepa) | Giữ bụi – vi sinh, đảm bảo khí sạch | Thay / vệ sinh lọc, kiểm tra chênh áp | 1-3 tháng/lần |
| Cảm biến & thiết bị điều khiển | Giám sát nhiệt , độ ẩm, áp suất | Hiệu chỉnh, kiểm tra tín hiệu, vệ sinh cảm biến | 6-12 tháng/lần |
| Đường ống & van chính | Dẫn khí | Kiểm tra rò rỉ, siết bulong, kiểm tra van | 12 tháng/lần |
| Khung & cửa | Bảo vệ và tiếp cận thiết bị | Kiểm tra độ kín, siết bulong, bảo dưỡng bản lề | 12 tháng/lần |
2.2 Nhóm linh kiện phụ trợ
Nhóm linh kiện phụ trợ tuy không trực tiếp tạo hiệu suất nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ kín khí, ổn định lưu lượng và giảm rủi ro hỏng hóc trong vận hành.
| Bộ phận | Chức năng | Công việc cần làm | Thời gian |
| Gioăng cửa & khớp nối | Ngăn rò rỉ khí, giảm rung truyền | Kiểm tra, vệ sinh, thay khi lão hoá | 6-12 tháng/lần |
| Bản lề cửa & ốc siết | Giúp mở/đóng dễ dàng, ổn định | Siết bulong, bôi trơn bản lề | 6-12 tháng/lần |
| Lớp cách nhiệt & băng keo chống rò rỉ | Giảm thất thoát năng lượng | Kiểm tra, thay/dán lại nếu hở | 12 tháng/lần |
| Van phụ & van cân bằng | Cân bằng lưu lượng khí | Kiểm tra, bôi trơn, cân chỉnh | 6-12 tháng/lần |
| Cảm biến phụ (nhiệt độ, áp suất, độ ẩm) | Giám sát bổ trợ | Vệ sinh, kiểm tra tín hiệu, hiệu chỉnh | 6-12 tháng/lần |
| Khay hứng nước & thoát nước | Thu gom và thoát nước ngưng | Vệ sinh khay, kiểm tra thoát nước, loại bỏ rêu/nấm | 3-6 tháng/lần |
| Khung lọc phụ & khay lọc sơ cấp | Lọc khí thô | Vệ sinh hoặc thay mới khi bẩn | 1-3 tháng/lần |
Chú ý: Bỏ qua các linh kiện phụ trợ có thể gây rò rỉ khí, tăng tải cho motor, giảm tuổi thọ thiết bị và làm ô nhiễm không khí trong phòng sạch.
3. Checklist bảo trì AHU chi tiết
Thực tế khi vận hành AHU, có rất nhiều hạng mục cần kiểm tra, từ vật tư tiêu hao (như bộ lọc), đến cụm trao đổi nhiệt, quạt/motor, nước ngưng và hệ điều khiển. Nếu không có một checklist rõ ràng, việc bảo trì rất dễ bị thiếu bước, làm ảnh hưởng hiệu suất theo thời gian.
Vì vậy, SUNTECH tổng hợp checklist bảo trì AHU chi tiết theo từng hạng mục, kèm nội dung công việc và tần suất tham khảo, giúp người phụ trách dễ đối chiếu và đội ngũ kỹ thuật triển khai nhanh, đúng trọng tâm.
=> Xem checklist bảo trì AHU chi tiết tại đây!
Lưu ý: Nội dung checklist chỉ mang tính tham khảo. Tần suất và phương án bảo trì cần điều chỉnh theo tình trạng thực tế, thời gian vận hành và yêu cầu của từng phòng sạch.
5. Lưu ý quan trọng khi thực hiện bảo trì AHU
Khi bảo trì AHU trong phòng sạch hoặc hệ thống HVAC công nghiệp, doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc sau để đảm bảo an toàn:
- Ngắt nguồn điện trước khi thực hiện bất kỳ thao tác bảo trì nào.
- Sử dụng dụng cụ chuyên dụng đúng chuẩn, tránh làm hư hỏng coil, quạt hoặc motor.
- Kiểm tra và hiệu chỉnh cảm biến, đảm bảo dữ liệu vận hành luôn chính xác.
- Ghi chép đầy đủ lịch sử bảo trì: bộ phận đã kiểm tra, vệ sinh, thay thế… để thuận tiện cho các lần bảo trì tiếp theo.
- Thay linh kiện đúng khuyến cáo của nhà sản xuất, đặc biệt là bộ lọc và vật liệu cách nhiệt, nhằm duy trì hiệu suất tối ưu.
Những thao tác bảo trì AHU trên cần được thực hiện bởi đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và am hiểu về hệ thống xử lý không khí cho công nghiệp, phòng sạch và điều hòa thông gió trung tâm. Nếu không, thiết bị có thể gặp sự cố, giảm hiệu suất, thậm chí ảnh hưởng đến môi trường sản xuất.
Vì vậy, doanh nghiệp nên lựa chọn đơn vị uy tín để thực hiện bảo dưỡng và nâng cấp. SUNTECH luôn sẵn sàng đồng hành, cung cấp các giải pháp xử lý không khí chuyên nghiệp, giúp hệ thống vận hành ổn định, an toàn và hiệu quả.
