Kiểm tra DOP/PAO Test cho Hepa Box

Các thời điểm cần thực hiện phương pháp kiểm tra rò rỉ Hepa Box

Sau khi lắp đặt mới: Thực hiện trước khi đưa phòng sạch hoặc hệ thống HVAC vào vận hành để xác nhận không có lỗi do vận chuyển hay lắp ráp
Sau khi sửa chữa, bảo trì: Khi có can thiệp tháo lắp thiết bị, thay thế màng lọc HEPA mới hoặc sửa chữa phần khung vỏ, gioăng, đường ống gió xung quanh hộp lọc
Khi xuất hiện thông số bất thường: Chênh áp qua màng lọc vượt ngưỡng cho phép (quá cao hoặc sụt giảm đột ngột), hoặc kết quả đo đếm hạt bụi định kỳ trong phòng không đạt yêu cầu sạch
Theo kế hoạch kiểm tra định kỳ: Thực hiện theo yêu cầu của tiêu chuẩn, dự án hoặc quy trình kiểm soát phòng sạch; thông thường 6-12 tháng/lần

Nội dung chính

1. DOP Test là gì? PAO Test là gì?

DOP Test và PAO Test là các phương pháp kiểm tra tính toàn vẹn của bộ lọc HEPA bằng aerosol challenge, được sử dụng để phát hiện vị trí rò rỉ tại màng lọc và các điểm làm kín sau khi HEPA BOX được lắp đặt.

1.1 Phương pháp DOP Test

DOP Test sử dụng Dioctyl Phthalate – một hợp chất hữu cơ thuộc nhóm phthalate để tạo aerosol. Aerosol DOP được đưa vào dòng khí phía trước của bộ lọc; sau đó aerosol photometer quét phía sau màng lọc để phát hiện mức aerosol xuyên qua và xác định vị trí rò rỉ.

Phương pháp này có độ nhạy cao, khả năng phát hiện các điểm rò rỉ nhỏ và đã được sử dụng rộng rãi trong kiểm tra HEPA. Tuy nhiên, DOP được xếp vào nhóm hóa chất có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người nếu tiếp xúc lâu dài, đặc biệt khi hít phải dưới dạng aerosol. Vì vậy, quá trình sử dụng cần kiểm soát chặt chẽ và tuân thủ yêu cầu an toàn.

1.2 Phương pháp PAO Test

PAO Test sử dụng Polyalphaolefin – một loại dầu tổng hợp có độ tinh khiết cao, ổn định hóa học và không dễ bay hơi được sử dụng để tạo aerosol. Phương pháp thực hiện tương tự: tạo nồng độ aerosol ổn định ở phía trước, xác lập giá trị tham chiếu, sau đó dùng photometer scan toàn bộ bề mặt sau để xác định vị trí có mức xuyên qua bất thường.

Phương pháp này có độ ổn định và độ đồng đều của aerosol cao, giúp duy trì nồng độ hạt nhất quán và kết quả đo ổn định, dễ kiểm soát hơn trong quá trình kiểm tra. So với DOP, PAO được sử dụng phổ biến hơn nhờ yêu cầu an toàn thuận lợi hơn, đặc biệt trong các hệ thống phòng sạch.

2. Sự khác biệt giữa PAO Test và DOP Test

Mặc dù cùng được sử dụng để kiểm tra tính toàn vẹn và phát hiện rò rỉ của bộ lọc HEPA, PAO Test và DOP Test có sự khác biệt về vật liệu thử nghiệm, mức độ an toàn, độ tin cậy và điều kiện áp dụng.

Tiêu chí	PAO Test	DOP Test
Bản chất vật liệu	Sử dụng Polyalphaolefin (PAO) – dầu tổng hợp có độ tinh khiết cao, ổn định hóa học và ít bay hơi.	Sử dụng Dioctyl Phthalate (DOP) – hợp chất hữu cơ thuộc nhóm phthalate.
Mức độ an toàn	Được đánh giá an toàn hơn, ít độc hại hơn và phù hợp hơn với môi trường làm việc sạch	Có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe khi tiếp xúc lâu dài, đặc biệt dưới dạng aerosol
Độ chính xác & độ tin cậy	Có khả năng phát hiện rò rỉ rất nhỏ và thường cho kết quả ổn định hơn nhờ đặc tính vật lý của aerosol. Tuy nhiên, độ tin cậy vẫn phụ thuộc vào thiết bị, nồng độ aerosol, điều kiện môi trường và kỹ thuật kiểm tra.	Có độ nhạy cao và khả năng phát hiện rò rỉ nhỏ, đã được kiểm chứng qua thời gian dài sử dụng. Tuy nhiên, kết quả có thể chịu ảnh hưởng bởi điều kiện kiểm tra và yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt đối với aerosol DOP.
Khả năng đáp ứng tiêu chuẩn	Được sử dụng phổ biến trong các dự án phòng sạch hiện nay và phù hợp với xu hướng tăng cường an toàn, kiểm soát rủi ro và yêu cầu môi trường.	Hiện đang dần được thay thế hoặc hạn chế trong một số ứng dụng do yêu cầu về an toàn hòa chất
Chi phí & hiệu quả vận hành	Có thể mang lại hiệu quả dài hạn nhờ giảm yêu cầu về kiểm soát hóa chất, bảo hộ và xử lý sau kiểm tra. PAO cũng ít gây ảnh hưởng đến môi trường làm việc và thiết bị trong quá trình sử dụng.	Có thể có lợi thế về chi phí vật liệu và thiết bị sẵn có trong các hệ thống truyền thống. Tuy nhiên, cần tính thêm chi phí cho kiểm soát an toàn, PPE, lưu trữ và xử lý hóa chất trong quá trình vận hành.

3. Lựa chọn phương pháp Leak Test cho HEPA Box

3.1 Khi nào nên sử dụng PAO Test?

PAO Test phù hợp với hệ thống mới, đặc biệt khi hồ sơ kỹ thuật yêu cầu sử dụng PAO hoặc dự án ưu tiên kiểm soát phơi nhiễm aerosol. Phương pháp này phù hợp với các hệ thống phòng sạch dược phẩm, y tế, điện tử và các khu vực có yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt.

Việc sử dụng PAO không đồng nghĩa với việc mọi dự án ISO hoặc GMP đều bắt buộc phải dùng PAO; phương pháp thử và tiêu chí nghiệm thu cần được xác định trong hồ sơ kỹ thuật hoặc theo tiêu chuẩn áp dụng của dự án.

3.2 Khi nào nên sử dụng DOP Test?

DOP Test phù hợp với hệ thống hiện hữu đã xây dựng quy trình kiểm tra và thiết bị theo DOP, hoặc khi hồ sơ kỹ thuật của dự án quy định phương pháp này. Với DOP, cần đặc biệt kiểm soát phơi nhiễm aerosol, thông gió và PPE trong quá trình thực hiện.

Trong thực tế, việc lựa chọn phương pháp phù hợp thường cần đến sự tư vấn từ các đơn vị chuyên môn. Phương pháp được lựa chọn cần phù hợp với điều kiện thực tế, tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu nghiệm thu của từng hệ thống.

4. Câu hỏi thường gặp về PAO Test và DOP Test

Trong quá trình triển khai và vận hành, nhiều doanh nghiệp và kỹ thuật viên thường có những thắc mắc liên quan đến PAO Test và DOP Test. Dưới đây là những câu hỏi phổ biến nhất cùng với giải đáp chi tiết, giúp bạn hiểu rõ hơn và lựa chọn phương pháp phù hợp.

Có thể tự thực hiện PAO/DOP Test không?

Có thể, nếu doanh nghiệp có đầy đủ thiết bị chuyên dụng và nhân sự được đào tạo về Leak Test. Tuy nhiên, do phép kiểm tra yêu cầu kiểm soát chính xác nồng độ aerosol, photometer và kỹ thuật scan, các phép test phục vụ nghiệm thu hoặc đánh giá phòng sạch nên được thực hiện bởi đơn vị có chuyên môn để đảm bảo độ tin cậy của kết quả.

PAO Test có đắt hơn DOP Test không?

Chi phí ban đầu của PAO Test có thể cao hơn do vật tư và thiết bị hiện đại hơn. Tuy nhiên, PAO có thể tối ưu chi phí vận hành nhờ giảm yêu cầu về PPE, kiểm soát và xử lý hóa chất.

PAO Test có thay thế hoàn toàn DOP Test không?

PAO Test đang dần được ưu tiên thay thế DOP Test, đặc biệt trong môi trường yêu cầu cao về an toàn. Nhưng DOP vẫn được sử dụng cho một số hệ thống hiện hữu hoặc dự án có yêu cầu riêng.

DOP có gây hại cho sức khỏe không?

DOP (Dioctyl Phthalate) có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe khi phơi nhiễm kéo dài, đặc biệt khi được sử dụng dưới dạng aerosol. Vì vậy, quá trình DOP Test cần kiểm soát chặt chẽ phơi nhiễm, thông gió và PPE để đảm bảo an toàn cho người thực hiện.