Thiết kế phòng sạch thực phẩm

Ứng dụng phòng sạch không còn là điều xa lạ trong việc sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm. Tuy nhiên, để thiết kế phòng sạch thực phẩm sao cho đạt chuẩn không phải ai cũng am hiểu. Trong bài viết dưới đây, SUNTECH sẽ chia sẻ những kiến thức chi tiết về clean room trong ngành thực phẩm mà bạn có thể quan tâm.

Thiết kế phòng sạch thực phẩm
Thiết kế phòng sạch thực phẩm

1. Vai trò của phòng sạch trong ngành thực phẩm

Xây dựng clean room thực phẩm là một bước quan trọng để đảm bảo chất lượng, an toàn và sự tin tưởng trong ngành công nghiệp thực phẩm.

1.1 Tại sao cần xây dựng?

Việc xây dựng khu vực sạch trong ngành thực phẩm là không thể thiếu, với những lý do sau đây:

  • An toàn vệ sinh thực phẩm là nền tảng vững chắc của ngành công nghiệp thực phẩm, vì ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người.
  • Quy trình sản xuất thực phẩm với các công đoạn khác nhau đòi hỏi kiểm soát nhiệt độ chặt chẽ để đảm bảo hiệu suất làm việc. Bụi bẩn và vi khuẩn có thể làm hỏng đồ ăn một cách nhanh chóng.
  • Sản phẩm như thịt, cá, bánh kẹo, và nước ngọt thường thu hút côn trùng và ruồi bọ. Điều này đòi hỏi môi trường sản xuất phải được bảo vệ kỹ lưỡng để ngăn chặn sự xâm nhập của các tác nhân này.
  • Nhiệt độ và độ ẩm cũng quyết định độ tươi của sản phẩm trước khi chế biến, và cũng ảnh hưởng đến hàm lượng chất dinh dưỡng cũng như mùi vị của thực phẩm.
  • Khi đóng gói, việc thực hiện trong môi trường vô trùng tuyệt đối và cách ly hoàn toàn với môi trường bên ngoài, cùng với tự động hoá, là cần thiết. Điều này giúp ngăn vi khuẩn xâm nhập và kéo dài thời gian sử dụng sản phẩm.

1.2 Ưu điểm

Phòng sạch thực phẩm có những ưu điểm vượt trội như:

  • Tăng cường vị thế và uy tín doanh nghiệp: Giúp củng cố độ tin cậy của các cơ sở sản xuất và nâng cao vị thế trong thị trường.
  • Đảm bảo môi trường sản xuất hoàn hảo: Kiểm soát chặt chẽ môi trường, vệ sinh, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất trong phòng, đảm bảo điều kiện lý tưởng cho quy trình sản xuất.
  • Tối ưu hóa công đoạn tự động hoá: Tiết kiệm thời gian và giảm chi phí lao động thông qua việc áp dụng công nghệ tự động hóa.
  • Tăng cường hiệu suất sản xuất: Đảm bảo quy trình sản xuất diễn ra một cách hiệu quả, tối ưu hóa nguồn lực và giảm thiểu tỷ lệ lỗi.
  • Đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế: Phù hợp với các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu và tham gia vào sự phát triển kinh tế.
  • Cách âm xuất sắc và môi trường làm việc tốt: Ngăn ngừa ô nhiễm tiếng ồn và tạo ra môi trường tập trung cho công nhân.
  • Giữ nhiệt độ ổn định: Ngăn ngừa sự thoát nhiệt ra khỏi phòng và duy trì điều kiện nhiệt độ lý tưởng.
  • Chống ẩm, mốc và ngấm nước: Bảo vệ công trình khỏi các yếu tố môi trường có thể gây hư hại.
  • Dễ dàng vệ sinh và bảo dưỡng: Bề mặt thiết kế cho phép việc lau chùi và duy trì sự sạch sẽ dễ dàng.
  • Thiết kế nhanh và độ bền lâu dài: Tiết kiệm thời gian lắp đặt và đảm bảo công trình có thể sử dụng trong nhiều năm.

Xem thêm: Thiết kế, thi công phòng sạch điện tử

2. Phân loại phòng sạch trong ngành thực phẩm

Có nhiều loại phòng sạch trong ngành công nghiệp thực phẩm:

  • Sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khoẻ
  • Nhà máy chế biến thịt cá
  • Chế biến thuỷ hải sản
  • Chế biến đồ đóng hộp
  • Sản xuất nước tinh khiết, nước khoáng
  • Sản xuất nước ép, nước ngọt đóng chai
  • Sản xuất sữa
  • Sản xuất thạch, bánh kẹo

3. Một số lưu ý khi thiết kế phòng sạch thực phẩm

Thiết kế phòng sạch thực phẩm theo tiêu chuẩn là bước quan trọng để đảm bảo an toàn và chất lượng sản xuất thực phẩm.

3.1 Nguyên tắc

Khi thiết kế phòng sạch thực phẩm, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

  • Ngăn ngừa nhiễm bẩn và ô nhiễm không khí: Hạn chế mức độ nhiễm bẩn lên thực phẩm và giữ mức ô nhiễm không khí ở mức thấp nhất.
  • Thiết kế tiện ích cho công tác bảo dưỡng và vệ sinh: Tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo dưỡng, vệ sinh, tẩy rửa và khử khuẩn bằng cách lập trình mặt bằng, bố trí và trang thiết bị.
    Nguyên tắc khi thiết kế phòng sạch thực phẩm
    Nguyên tắc khi thiết kế phòng sạch thực phẩm
  • Kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm: Sử dụng biện pháp và công nghệ để kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm trong môi trường sản xuất và bảo quản.
  • Chọn vật liệu và thiết bị phù hợp: Đảm bảo rằng vật liệu xây dựng và thiết bị máy móc được sử dụng là phù hợp, không gây ra các rủi ro hoặc phản ứng hóa học có thể ảnh hưởng đến thực phẩm.
  • Có kho hoặc môi trường cách ly: Đảm bảo rằng có không gian cách ly hoặc kho đáp ứng các tiêu chuẩn, ngăn chặn các yếu tố tiêu cực từ môi trường bên ngoài.

3.2 Yêu cầu về khu vực, vị trí

Để đảm bảo an toàn và chất lượng trong thiết kế phòng sạch thực phẩm, cần xem xét các yếu tố sau:

  • Khu vực sản xuất: Nên lựa chọn nơi ít có động vật hoặc áp dụng biện pháp chống vi sinh và côn trùng gây hại.
  • Vị trí ưa thích: Lựa chọn khu vực cách xa các khu công nghiệp sản xuất hóa chất, vật liệu độc hại hoặc bãi rác để tránh các tác động tiêu cực.
  • Độ cao và khả năng ngập lụt: Khu vực nhà máy sản xuất nên đặt ở nơi cao ráo, khó bị ngập lụt hoặc dễ bị ảnh hưởng bởi các thiên tai.
  • Giao thông và vận chuyển: Đảm bảo rằng khu vực có giao thông thuận tiện, dễ dàng vận chuyển nguyên vật liệu và sản phẩm thành phẩm.

3.3 Yêu cầu về PCCC

Hệ thống PCCC (Phòng cháy chữa cháy) là một phần quan trọng trong thiết kế phòng sạch thực phẩm. Bao gồm các thiết bị sau:

  • Bình chữa cháy: Đảm bảo nguồn nước cần thiết để chữa cháy trong trường hợp cần.
  • Hệ thống ống dẫn: Dẫn nước từ bình chữa cháy đến các điểm cần thiết.
  • Vòi phun: Được sử dụng để phun nước chữa cháy vào điểm cần thiết.
  • Chuông báo: Thông báo và cảnh báo khi có tình huống cháy.
  • Bộ phận kích hoạt hệ thống bằng tay: Cho phép người sử dụng kích hoạt hệ thống PCCC khi cần thiết.
  • Đồng hồ chỉ thị chế độ hoạt động: Hiển thị tình trạng và hoạt động của hệ thống PCCC.
  • Đầu dò, đầu báo: Các thiết bị cảm biến như đầu báo khói, báo nhiệt, báo gas, báo lửa, cảm biến tăng nhiệt độ.
  • Nút công tắc khẩn: Cho phép kích hoạt hệ thống PCCC trong tình huống khẩn cấp.
  • Màn chắn lửa: Ngăn chặn sự lan rộng của lửa và chữa cháy.
  • Tủ trung tâm: Chứa các thiết bị và điều khiển hệ thống PCCC.

Xem thêm: Những lưu ý khi thiết kế phòng sạch dược phẩm

3.4 Yêu cầu về hệ thống xử lý không khí

Hệ thống xử lý không khí đặc biệt trong nhà máy sản xuất thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, sức khỏe của nhân viên và tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm.

Điều này đảm bảo:

  • Sự trong sạch và an toàn của sản phẩm thực phẩm.
  • Ngăn ngừa ô nhiễm chéo giữa các giai đoạn sản xuất.
  • Tạo điều kiện làm việc tốt cho nhân viên.
  • Tuân thủ quy định về an toàn và môi trường.
  • Bảo vệ thiết bị và tăng hiệu suất sản xuất.

3.5 Yêu cầu về hệ thống điện, chiếu sáng

Độ sáng trong xưởng sản xuất thực phẩm có tác động trực tiếp đến thị lực và hiệu suất làm việc của công nhân. Dưới đây là một số ví dụ về mức độ sáng thích hợp cho thiết kế cơ sở sản xuất thực phẩm và đồ uống:

Lĩnh vực sản xuất Độ rọi Em(Lux) CS hoàn màu (Ra)
– Nhà máy bia, đóng thùng, sàng lọc, bóc vỏ, sàng lọc

– Nơi nấu trong nhà máy làm mứt và socola, nơi làm việc trong nhà máy đường

– Sấy khô, ủ men thuốc lá thô, lên men

200 80
Phân loại và rửa sản phẩm, nghiền, trộn, đóng gói 300 80
Giết mổ trong nhà, cửa hàng thịt, nhà máy sản xuất bơ sữa, tinh chế đường 500 80
Cắt và phân loại rau củ 300 80
Chế biến thức ăn sẵn, công việc nhà bếp 500 80
Sản xuất xì gà và thuốc lá 500 80
Kiểm tra thủy tinh và chai lọ, kiểm tra sản phẩm, chỉnh sửa, trang trí 500 80
Phòng thí nghiệm về thực phẩm 500 80
Kiểm tra màu 1000 90

3.6 Yêu cầu về hệ thống thoát nước

Trong ngành chế biến thực phẩm, việc xử lý nước thải là rất quan trọng. Bởi vì nhiều công đoạn như xử lý, chế biến, đóng gói và lưu trữ đều sử dụng lượng nước lớn. Nước thải này thường chứa các chất gây ô nhiễm hữu cơ có khả năng phân hủy sinh học mạnh. Nếu không xử lý cẩn thận, việc đổ nước thải này ra môi trường sẽ ảnh hưởng xấu tới hệ sinh thái xung quanh.

Do đó, việc áp dụng quy trình và hệ thống xử lý chuyên nghiệp rất quan trọng để đảm bảo vệ sinh và an toàn thực phẩm cũng như bảo vệ môi trường. Hàm lượng chất gây ô nhiễm hữu cơ trong nước thải của ngành công nghiệp thực phẩm thường cao hơn 15-20 lần so với tiêu chuẩn quốc gia.

Trên đây là tổng hợp các thông tin chi tiết về thiết kế phòng sạch thực phẩm. Nếu bạn còn thắc mắc hoặc muốn tìm đơn vị thiết kế, thi công phòng sạch thực phẩm uy tín, hãy liên hệ với SUNTECH để được hỗ trợ và tư vấn MIỄN PHÍ.

Xem thêm: Phòng sạch ISO 14644