Để doanh nghiệp có thể hoạt động hợp pháp, việc thực hiện đầy đủ các quy trình và thủ tục đăng ký theo quy định là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp mới gặp khó khăn do chưa nắm rõ các loại giấy tờ cần chuẩn bị, điều kiện cấp phép cũng như trình tự thực hiện hồ sơ theo quy định hiện hành. Bài viết dưới đây SUNTECH sẽ hệ thống các nội dung quan trọng, giúp doanh nghiệp có thể nắm rõ các giấy tờ và thủ tục cần làm để đăng ký cho cơ sở sản xuất của mình.
1. Các loại giấy tờ cần chuẩn bị khi đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm
1.1 Giấy phép kinh doanh
Giấy phép kinh doanh là văn bản pháp lý do cơ quan thẩm quyền cấp, xác nhận cơ sở được phép hoạt động hợp pháp. Khi đăng ký doanh nghiệp cần đảm bảo có địa điểm sản xuất cố định hợp pháp, có mã số thuế cùng thông tin pháp lý rõ ràng, đồng thời đăng ký đúng ngành nghề sản xuất, chế biến thực phẩm.
Tuỳ theo mô hình và định hướng hoạt động, doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức đăng ký như hộ kinh doanh, hợp tác xã hoặc doanh nghiệp (công ty TNHH, công ty cổ phẩn,..).
1.2 Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm là văn bản xác nhận của cơ quan quản lý nhà nước về việc cơ sở đáp ứng yêu cầu cần thiết để đảm bản ATTP trong quá trình sản xuất.
Cụ thể, Giấy chứng nhận ATTP đánh giá và xác nhận các nội dung sau:
- Điều kiện nhà xưởng, phòng sạch thực phẩm hoặc khu sản xuất khép kín.
- Trang thiết bị, máy móc và dây chuyền sản xuất, đáp ứng yêu cầu vệ sinh.
- Quy trình chế biến, bảo quản và kiểm soát chất lượng sản phẩm, được xây dựng và áp dụng đúng quy định.
- Điều kiện đối với nhân sự trực tiếp tham gia sản xuất, bao gồm sức khỏe và kiến thức an toàn thực phẩm.
Cơ sở chỉ được cấp phép hoạt động khi đã có giấy ATTP. Trường hợp chưa có hoặc không được cấp giấy an toàn thực phẩm, việc sản xuất được xem là trái quy định pháp luật.Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm có thời hạn 03 năm. Doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục gia hạn trước khi giấy phép hết hiệu lực để tránh gián đoạn hoạt động sản xuất.
Xem thêm: TOP 5 tiêu chuẩn an toàn thực phẩm phổ biến tại Việt Nam
Trường hợp được miễn giấy an toàn thực phẩm (Theo điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP)
- Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ.
- Kinh doanh thực phẩm không có dây chuyền sản xuất.
- Chỉ bán sản phẩm đóng gói sẵn.
- Nhà hàng trong khách sạn.
- Bếp ăn tập thể không đăng ký ngành nghề kinh doanh.
- Cơ sở sản xuất được cấp các chứng nhận như GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, FSSC 22000,.. hoặc giấy phép tương đương còn hiệu lực.
**Với các trường hợp được miễn giấy ATTP, cơ sở có thể lập bản cam kết an toàn thực phẩm để thay thế, nhằm thể hiện trách nhiệm tuân thủ quy định an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất.
1.3 Hồ sơ công bố chất lượng sản phẩm
Để sản phẩm được phép lưu thông trên thị trường, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục công bố chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ.
Tuỳ vào loại sản phẩm mà thủ tục công bố sẽ khác nhau.
- Thực phẩm thông thường: Bản tự công bố sản phẩm (theo mẫu nghị định 15/2018/NĐ-CP).
- Thực phẩm chức năng: Đăng ký bản công bố sản phẩm và chờ cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Hồ sơ thường bao gồm phiếu kiểm nghiệm sản phẩm, thông tin thành phần cùng chỉ tiêu chất lượng sản phẩm và nhãn sản phẩm theo quy định.
2 Các loại giấy phép, chứng nhận doanh nghiệp thực phẩm nên có (Không bắt buộc)
Ngoài các loại giấy phép bắt buộc, doanh nghiệp có thể chủ động đăng ký thêm một số chứng nhận bổ trợ nhằm nâng cao uy tín và thuận lợi khi mở rộng phân phối.
2.1 Chứng nhận bảo hộ độc quyền thương hiệu
Chứng nhận bảo hộ độc quyền thương hiệu giúp doanh nghiệp xác lập quyền sở hữu hợp pháp đối với tên thương hiệu, logo và nhãn hiệu sản phẩm, qua đó hạn chế nguy cơ bị sao chép trong môi trường cạnh tranh cao của ngành thực phẩm. Đăng ký bảo hộ sớm giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tạo nền tảng vững chắc khi mở rộng phân phối, nhượng quyền hoặc hợp tác OEM/ODM.
2.2 Chứng nhận hệ thống quản lý ATTP (HACCP, ISO 22000,..)
Việc áp dụng các tiêu chuẩn như HACCP và ISO 22000 giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát mối nguy và giảm rủi ro về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, tiêu chuẩn này chỉ mang tính bổ trợ về quản lý không thay thế các thủ tục pháp lý bắc buộc như giấy chứng nhận ATTP hay bản cam kết ATTP.
2.3 Giấy chứng nhận mã vạch sản phẩm
Mã số mã vạch sản phẩm là một dãy ký hiệu gồm các vạch và số được in trên bao bì, dùng để nhận diện và quản lý từng sản phẩm cụ thể. Mỗi mã vạch gắn với thông tin doanh nghiệp và sản phẩm được đăng ký trong hệ thống quản lý.
Đối với doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, mã vạch giúp thuận lợi khi phân phối vào siêu thị, hỗ trợ quản lý kho, truy xuất nguồn gốc và nâng cao độ tin cậy của sản phẩm trên thị trường.
3. Quy trình đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm cho doanh nghiệp mới bắt đầu
Bước 1: Đăng ký kinh doanh
Cơ sở sản xuất thực phẩm thực hiện đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp theo quy định. Ngành nghề đăng ký phải phù hợp với hoạt động sản xuất, chế biến thực phẩm thực tế. Địa chỉ sản xuất và mặt bằng cần được thể hiện rõ trong hồ sơ để thuận tiện cho công tác thẩm định.
Đây là bước xác lập tư cách pháp lý hợp lệ, để cơ sở được phép hoạt động.
Bước 2: Xin giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Chuẩn bị hồ sơ và nộp đề nghị cấp giấy chứng nhận ATTP tại cơ quan có thẩm quyền (Bộ Y Tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông Nghiệp). Trước hết, cơ sở sản xuất thực phẩm cần hoàn thiện các điều kiện sau:
- Nhà xưởng sản xuất được bố trí hợp lý theo nguyên tắc một chiều, hạn chế nhiễm chéo.
- Trang thiết bị, dụng cụ sản xuất phù hợp, dễ vệ sinh, khử trùng.
- Môi trường sản xuất được kiểm soát về ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, áp suất, có biện pháp phòng chống vi sinh, côn trùng gây hại.
- Nhân sự sản xuất đáp ứng yêu cầu sức khoẻ và kiến thức ATTP
Cơ quan chức năng sẽ thẩm định hồ sơ và kiểm tra thực tế tại cơ sở trước khi cấp giấy chứng nhận.
Bước 3: Thực hiện tự công bố sản phẩm
Sau khi được cấp chứng nhận ATTP, cơ sở sản xuất thực hiện tự công bố sản phẩm, nội dung gồm thực hiện công bố thông tin sản phẩm theo đúng quy định, đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu về an toàn, chất lượng và ghi nhãn.
Bước 4: Kiểm tra và giám sát định kỳ
Sau khi đi vào hoạt động, cơ sở sản xuất sẽ chịu sự kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất của cơ quan chức năng. Tập trung vào việc duy trì điều kiện ATTP, quy trình sản xuất và hồ sơ pháp lý.
4. Điều kiện để cơ sở sản xuất thực phẩm được cấp chứng nhận ATTP
Doanh nghiệp sản xuất được cấp chứng nhận an toàn thực phẩm khi đáp ứng các điều kiện sau:
- Có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy đăng ký hộ kinh doanh.
- Nhà xưởng, phòng sạch thực phẩm được thiết kế đúng tiêu chuẩn, kiểm soát bụi và vi sinh.
- Các khu vực được bố trí theo nguyên tắc một chiều.
- Trang thiết bị, dụng cụ tiếp xúc thực phẩm đảm bảo an toàn, dễ làm sạch.
- Có biện pháp phòng chống côn trùng, động vật gây hại.
- Có hồ sơ mô tả điều kiện cơ sở vật chất, quy trình sản xuất phù hợp thực tế.
5. Các cơ quan cấp phép hoạt động cho cơ sở sản xuất thực phẩm.
- Bộ Y Tế/Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm: Cấp cho các cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng, nước uống đóng chai, thực phẩm bổ sung.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Cấp cho các cơ sở sản xuất nông lâm thuỷ sản, thực phẩm tươi sống.
- Bộ công thương: Cấp cho các cơ sở sản xuất bánh kẹo, sữa chế biến, dầu thực vật, bia, rượu, nước giải khát.
- Phòng Y tế/ UBND Quận/ Huyện: Chủ yếu cấp cho các hộ gia đình hoặc các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ.
- Ban quản lý an toàn thực phẩm: Tại các thành phố lớn, tiếp nhận và xử lý hồ sơ tập trung.
Trên đây là tổng hợp thông tin về thủ tục và quy trình đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm theo quy định hiện hành. Hy vọng qua những thông tin trên doanh nghiệp có thể tham khảo để chủ động chuẩn bị hồ sơ và triển khai hoạt động sản xuất đúng pháp luật.
